Het verduurzamen van uw monument kan best overweldigend zijn. Gelukkig zijn er een aantal partijen die u hierbij kunnen helpen.

• Energiecoach gemeente Leeuwarden.
• Monumentenzorg gemeente Leeuwarden.
• DuMo-adviesbureau.
• Erkende aannemers of vraag advies aan de Energiecoöperatie Binnenstad.

• Tochtstrips
• Borstel bij de brievenbus
• Radiatorfolie
• LED-verlichting
• Energiezuinige apparaten
• Waterbesparende douchekop
• Radiatorventilator

• Als een monument niet goed geventileerd wordt kan dat schimmel en vocht in de woning veroorzaken. Dit is ongezond maar kan ook voor schade in de woning zorgen!
• Een aannemer zonder ervaring met monumenten kan de monumentale waarden van het gebouw beschadigen of verpesten.
• Vergeten om een vergunning aan te vragen
• Er zijn mogelijk subsidies beschikbaar voor het verduurzamen van het gebouw. Het is zonde als je vergeet dit aan te vragen.

Ja maar niet elk type. Het is belangrijk om te kijken hoeveel warmte er nodig is om de woning warm genoeg te krijgen. Op basis daarvan kun je bepalen welke warmtepomp geschikt is. Hoe beter de isolatie hoe lichtere warmtepomp mogelijk is.

Dat kan soms, maar het verschilt per pand en per maatregel. Isoleren bij een monument is altijd maatwerk. Daarbij spelen onder andere de opbouw van het gebouw, ventilatie en vocht een belangrijke rol. Wat bij het ene monument goed werkt, kan bij een ander juist problemen veroorzaken.

Daarom is het belangrijk om:

• rekening te houden met bouwfysische aspecten;

• een aannemer te kiezen met ervaring in monumenten;

• en tijdig contact op te nemen met de gemeente.

Zo krijg je duidelijkheid over wat in jouw situatie mogelijk is en of je een vergunning nodig hebt.

Ja. De plaatsing van de panelen moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Die voorwaarden staan beschreven in de welstandsnota. Op een plat dak of op een dakvlak wat niet zichtbaar is vanaf openbaar gebied, kunnen zonnepanelen vaak zonder problemen geplaatst worden.  Het is wel belangrijk om hierover contact op te nemen met de gemeente. 

Nee, niet zonder vergunning. Glas-in-lood is vaak een belangrijk kenmerk van een monument. Soms kan HR++-glas achter het glas-in-lood geplaatst worden. Ook vacuümglas is soms een optie. Zo blijft het mooi en krijg je toch betere isolatie.

• De kosten van een vergunning hangen af van wat je gaat doen. In de tarieventabel zijn de verschillende bedragen te vinden.
• Voor werkzaamheden die bij een niet-monument vergunningvrij uitgevoerd kunnen worden, brengen we geen kosten voor de vergunning in rekening.

• Meestal 8 weken. Met soms verlenging van 6 weken.
• Complexe plannen kunnen langer duren. Begin daarom op tijd.

Meestal niet. Kleine dingen zoals tochtstrips of radiatorfolie zijn meestal toegestaan. Maar let op dat je geen historische onderdelen beschadigt. Bij twijfel kun je het kort met de gemeente  bespreken.

ERM-richtlijnen zijn afspraken en regels voor het werken aan monumenten. Ze beschrijven hoe je veilig en op de juiste manier bouwt, repareert of herstelt, zonder de monumentale waarde te beschadigen.

Aannemers die volgens de ERM-richtlijnen werken, weten wat wel en niet mag bij monumenten. Zo weet je zeker dat het werk goed gebeurt en past bij de geschiedenis van het gebouw.

Kies een aannemer die ervaring heeft met monumenten. Vraag naar eerdere projecten en of hij werkt volgens de ERM-richtlijnen. Je kunt erkende bedrijven vinden via stichtingerm.nl/erkende-bedrijven of advies vragen bij Energiecoöperatie Binnenstad.

Ja, er zijn verschillende subsidies voor monumenten. Kijk op de pagina met subsidies voor monumenten. Soms moet je maatregelen volgens regels doen of een DuMo-advies hebben om subsidie te krijgen.

Vaak is een omgevingsvergunning nodig. Welke activiteiten je daarbij moet aanvragen hangt af van wat je gaat doen. Het gaat vaak om de monumentenactiviteit of de bouwactiviteit . Voor de vergunning moet je tekeningen en informatie aanleveren, bijvoorbeeld over gevels, kozijnen en materialen. Het is slim eerst contact te hebben met de gemeente. 

Nee, dat kan niet altijd. Kleine maatregelen, zoals tochtstrips, radiatorfolie of een brievenbusborstel, zijn meestal toegestaan. Grotere veranderingen, zoals gevel- of dakisolatie, het vervangen van kozijnen of aanpassen van bijzondere ramen, moeten vaak eerst door de gemeente worden goedgekeurd. Dit komt omdat een monument belangrijk is vanwege de geschiedenis, de vorm of bijzondere onderdelen zoals gevels, kozijnen of glas-in-lood ramen. Daarom gelden er extra regels om het karakter van het gebouw te behouden.

Een DuMo-advies (Duurzaam Monumenten advies) onderzoekt wat je aan je monument kunt verbeteren. Het laat zien wat mag en wat niet. Zo weet je zeker dat je veranderingen goed zijn voor het monument. Voor een DuMo-advies kun je soms subsidie krijgen. 

Dat mag niet altijd zonder vergunning. Het hangt af van het type glas en van de ruimte in het bestaande kozijn.

Glas mag vergunningvrij worden vervangen alleen als het glas niet bijzonder is (zoals glas-in-lood of historisch getrokken glas) en als het nieuwe glas past in de bestaande sponning. Bij oudere monumenten is die ruimte vaak beperkt. Daardoor past HR++-glas meestal niet zonder aanpassingen aan het raamhout, en dat is niet toegestaan zonder vergunning.

In sommige gevallen kan vacuümglas een oplossing zijn, omdat dit dunner is. Bij jongere monumenten is er soms meer ruimte in het kozijn en kan isolerend glas wel mogelijk zijn.

Belangrijk is dat de bestaande detaillering en profilering van het raam behouden blijft. Als die verandert, kan het gevelbeeld te vlak worden en is een vergunning nodig.

Twijfel je? Neem dan altijd eerst contact op met de gemeente of een DuMo-adviseur om te bespreken wat in jouw situatie mogelijk is.

Je kunt dit controleren op het Erfgoed Registratie Systeem. Hier zie je ook welke bijzondere waarden je huis heeft. Wil je zeker weten welke regels voor jouw huis gelden? Bekijk dan de Uitvoeringsrichtlijnen Monumentenzorg Leeuwarden of stuur een mail naar [email protected].